Na naukę nigdy nie jest za późno – korzystając z pocieszającej wymowy mądrości ludowej zacznij porządkować swój czas, wiedzę i usprawnij umiejętności przed egzaminem maturalnym z języka polskiego.
Jak to zrobić?
Warto zrobić sobie analizę SWOT, czyli techniki opartej na 4 filarach. Po to, aby poddać refleksji własne możliwości i ograniczenia.
Strengts – mocne strony, wewnętrzne atuty np. wysokie kompetencje.
Weaknesses – słabe strony, wewnętrzne ograniczenia, np. brak wiedzy.
Opportunities – szanse, zewnętrzne czynniki, które możesz wykorzystać do rozwoju.
Threats – zagrożenia, zewnętrzne czynniki, które mogą negatywnie wpływać na twój proces systematycznej pracy.
Ważna jest twoja refleksja. Koniecznie napisz coś w każdym punkcie, nie myśl, że nie masz mocnych stron. Nawet to, że teraz analizujesz swoje zasoby, już dobrze świadczy o gotowości do pracy. Przykładowo już wiem, że:
S Styl moich wypowiedzi jest jednorodny, nie używam określeń potocznych.
W Wypowiedź argumentacyjna sprawia mi trudności.
O Osoby wokół chętnie mi pomogą w samokształceniu (rodzina, koledzy, koleżanki, nauczyciele).
T Trudno mi się skupić.
Znasz już swoje zasoby i ograniczenia, warto z tej wiedzy zrobić użytek. Problemy z koncentracją pokonasz, jeśli zapewnisz sobie czas, zadbasz o systematyczność i efektywność przygotowań.
Nie udawaj, że dwie godziny spędzone w pokoju nad otwartą książką, przy komputerze to dobrze wykorzystany czas. Już po 10 minutach zadaj sobie głośno pytanie, czego dotyczył czytany fragment, streść to, o czym czytałaś/ czytałeś. Jeżeli nie umiesz powtórzyć, nie czytaj dalej. Wróć do początku: podkreśl to, czego nie rozumiesz, wyjaśnij korzystając ze źródeł dostępnych online.
Uporządkuj biurko oraz pulpit komputera i pozostaw na nich to, co niezbędne, aby Twoja nauka polskiego była efektywna.
Linki podstawowe powinny prowadzić do:
- biblioteki internetowej Wolne lektury,
- oficjalnej strony Centralnej Komisji Egzaminacyjnej,
- Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
Jak i po co korzystać ze zgromadzonych materiałów?
Wolne lektury pozwolą ci na przypomnienie sobie treści utworów z listy lektur obowiązkowych, przeczytanie tych, których treści nie znasz, wybranie cytatów, ponowną analizę fragmentów tekstu.
Oczywiście korzystaj też z lektur w wersji tradycyjnej, e-booków, audiobooków, swoich zeszytów przedmiotowe oraz podręczniki możesz mieć w zasięgu ręki.
W zasobach Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej odpowiednio zaznaczając interesujący cię temat np. ,,Dziady” cz. III (większość uczniów kończących naukę w szkole ponadpodstawowej twierdzi, że tej lektury nie zna, nie rozumie), wpisujesz też etap edukacyjny i przedmiot. Szukasz i na ogół wyświetlają się wszystkie tematy związane z interesującą cię lekturą.
Otwierasz i czytasz Wprowadzenie, które zawiera cele lekcji, czyli mówi ci o tym, czego się nauczysz, co sobie przypomnisz. W sekcji Przeczytaj zamieszczone są cenne wiadomości, fragmenty lektury, reprodukcje obrazów, często jest nagranie audiobooka lub film edukacyjny, mapa interaktywna i co ważne dla ciebie – ćwiczenia, które wykonujesz i sprawdzasz poprawność swojego rozwiązania. Zintegrowana Platforma Edukacyjna jest dla ciebie cennym, wiarygodnym źródłem wiedzy o lekturach i ich kontekstach.
Centralna Komisja Egzaminacyjna ma dla ciebie materiały informacyjno-szkoleniowe, które dotyczą wszystkich typów zadań sprawdzających na maturze twoja wiedzę i umiejętności. Mają one niezwykłą wartość praktyczną, ponieważ zawierają przykładowe uczniowskie realizacje zadań, wyjaśniają, jak zadanie należało wykonać i przypominają kryteria oceny.
Korzystając z tego linku odnajdziesz tytuły , które o maturze mówią dużo, a kiedy je otworzysz, przeczytasz, przeanalizujesz i ocenisz przykłady to wiesz już prawie wszystko Przykładowe tematy z listy dwudziestu, które na ciebie czekają:
- kontekstowe czytanie utworu literackiego,
- argumentacja w wypracowaniu maturalnym,
- budowa akapitów w wypowiedzi argumentacyjnej,
- przykładowe zestawy zadań do części ustnej egzaminu maturalnego.
Sprawdź się
Nic tak nie poprawia dobrego samopoczucia i nie otwiera lepiej na wiedzę, jak sama wiedza. Pociesz się, przypomnij sobie lekturę, którą czytałeś / czytałaś, masz wrażenie, że pamiętasz jej treść i możesz się do niej odwoływać w różnych sytuacjach egzaminacyjnych; kontekst, argumentowanie, ustna wypowiedź, rozmowa z komisją. Sprawdź, czy utwór znajduje się na liście lektur obowiązkowych. Proponuję, aby skorzystać z listy drukowanej na stronie 3 i 4 arkusza egzaminacyjnego. Możesz wykorzystać arkusza z maja 2025 roku.
Wybraną przez siebie lekturę obowiązkową poddaj wnikliwej analizie po to, aby upewnić się, czy ją pamiętasz czy tylko masz jakąś powierzchowną, stereotypową wiedzę na jej temat np. Wokulski był nieszczęśliwie zakochany w Łęckiej. Taka wiedza nie wystarczy do zbudowania argumentu, który ma uzasadniać stanowisko, tezę, twoje zdanie. Argument musi wypełniać konkret, czyli sytuacja z utworu, scena, wątek, który rzeczywiście podkreśli, wzmocni to, o czym piszesz.
Jak sprawdzić?
Dobrze posłuży Ci metoda pytań, jeśli umiesz je zadać i na nie odpowiedzieć na podstawie utworu to znaczy, że masz wiedzę na temat lektury. Przykłady pytań: co jest tematem utworu? jaki problem porusza autor? jakie jest przesłanie (czyli intencja twórcy, cel napisania dzieła)?.
Cenna będzie też analiza relacji między bohaterami, ponieważ dzięki niej wejdziesz w świat literackich postaci. Proponuję zredagowanie mapy myśli, albo stworzenie graficznej sieci powiązań np.:
Antygona, Hajmon, Kreon, Ismena, Polinejkes, Eteokles – nie wystarczy, że podążając za wybranym opracowaniem, streszczeniem wymienisz bohaterów lektury, musisz znać relacje między nimi, czyli powiązania, które wpływają na ich decyzje, postawy, wybory. Skorzystaj z tabeli.
| Bohater/bohaterka | Antygona | Kreon | Hajmon | Ismena | Polinejkes | Eteokles |
| Przedstawienie postaci | ||||||
| Wpływ na bieg zdarzeń | ||||||
| Podjęte decyzje | ||||||
| Konsekwencje wyborów | ||||||
| Związki z innymi bohaterami |
Oczywiście tabela jest przykładowa, możesz ją dowolnie komponować, dodać cytat charakteryzujący postać lub ilustrujący jej wybór (szukanie nie zajmie ci dużo czasu, masz przecież dostęp do Wolnych lektur).
Refleksja nad zastosowaną metodą
Przypomnij sobie jakiś swój sukces edukacyjny; dobry wynik ze sprawdzianu, wysoko ocenioną odpowiedź, coś, co pamiętasz do dzisiaj i przeanalizuj zastosowaną metodę pracy. Może lubisz uczyć się powtarzając głośno, może rysunki, podkreślenia sprawiają, że lepiej zapamiętujesz? Może rozmowa na jakiś temat sprawia, że wiesz więcej.
Pamiętaj, że już zdobyta wiedza jest najlepszą motywacją do tego, aby ją dalej zdobywać. Dzięki tej lekcji wstępnej już wiesz, jak możesz pracować, z jakich korzystać źródeł.
